Psychodeliki – Profesor David Nutt

Profesor David Nutt, jeden z najważniejszych dziś neuropsychofarmakologów, poświęcił piętnaście lat na badania substancji psychodelicznych oraz stworzył pierwszy ośrodek naukowy zajmujący się tą tematyką. W swojej przełomowej książce wyjaśnia, że odpowiednio stosowane psychodeliki – ze względu na swoje niezwykłe właściwości – powinny funkcjonować jako substancje lecznicze.

okładkowo
Stajemy właśnie u progu rewolucji w psychiatrii i neuronauce. Po pięćdziesięciu latach zakazów, kryminalizacji i obaw nauka wreszcie pokazuje nam, że psychodeliki nie muszą być ani niebezpieczne, ani szkodliwe. Wręcz przeciwnie: stosowane zgodnie z przetestowanymi, bezpiecznymi i etycznymi zaleceniami stanowią najskuteczniejszy i najbardziej innowacyjny środek leczenia zaburzeń zdrowia psychicznego, od depresji, przez zespół stresu pourazowego, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, po problemy z odżywianiem, uzależnienia i przewlekły ból.

Krótka, ale treściwa i oparta na naukowych faktach książka o potencjale terapeutycznym, kryjącym się w tzw. psychodelikach. David Nutt – neurobiolog i były doradca rządu UK ds. narkotyków – przedstawia rzetelne badania dotyczące m.in. psylocybiny, LSD czy MDMA w leczeniu depresji, PTSD i uzależnień.

Autor skutecznie obala mity narosłe wokół psychodelików, pokazując, jak polityka i ideologia zahamowały badania na całe dekady. Styl narracji jest  bardzo przystępny (choć chwilami bardzo popularnonaukowy).

Dodatkowym atutem książki jest umiejętne łączenie danych naukowych z historią badań i osobistymi doświadczeniami autora, co nadaje jej bardziej ludzki wymiar. Nutt nie idealizuje psychodelików – uczciwie omawia także ryzyka i ograniczenia terapii. To ważna lektura dla osób zainteresowanych psychiatrią, neuronauką i przyszłością terapii – rzeczowa, wyważona i prowokująca do myślenia.

Wyd. Insignis

W głębinie – Will Dean

Will Dean – to brytyjski pisarz, autor kryminałów. Po studiach w London School of Economics pracował w Londynie, a potem osiadł na szwedzkiej wsi. Zbudował drewniany dom na podmokłej polanie pośrodku rozległego lasu zamieszkanego przez łosie. W tej bazie czyta i pisze.

okładkowo
Sześcioro doświadczonych nurków głębinowych w gorącej klaustrofobicznej komorze ciśnieniowej. Są zawodowcami i wiedzą, że wszelkie naruszenie procedur grozi im śmiercią, cierpliwie znoszą więc wyczerpującą pracę i uciążliwe warunki bytowe. Nagle jeden z nich zostaje znaleziony martwy w koi. Do czasu, gdy będzie można otworzyć właz po dekompresji, zostały jeszcze cztery dni. Krótko potem umiera drugi nurek i sytuacja staje się nie do zniesienia. Co lub kto wyprawia ich na drugi brzeg? I czy ktokolwiek z grupy przeżyje do otwarcia włazu, czy też wszyscy staną się ofiarami paranoicznej podejrzliwości, zmęczenia i stresu?


„W głębinie” to klaustrofobiczny thriller rozgrywający się w ekstremalnych warunkach nurkowania saturacyjnego. Will Dean mistrzowsko wykorzystuje w nim motyw izolacji. Ograniczona przestrzeń, świadomość ogromnego ciśnienia wody i malejące zapasy tlenu budują napięcie niemal nie do zniesienia. Każdy dźwięk i każda awaria potęgują przerażenie. Jednocześnie autor skupia się na psychice bohaterów — strachu, narastającej paranoi i konfliktach, które w zamknięciu zbyt szybko eskalują.

Atutem powieści jest realistyczne przedstawienie technicznych aspektów nurkowania oraz surowy, oszczędny styl, wzmacniający atmosferę osaczenia. Tempo chwilami zwalnia, by świetnie oddać monotonię i napięcie oczekiwania, a finał przynosi intensywne emocje.

To bez wątpienia smakowita lektura dla czytelników ceniących sobie historie o przetrwaniu, ekstremalnych warunkach i trudnej walce z własnymi lękami. 

Wyd. Rebis

Na skraju wielkiego lasu – Leo Vardiashvili

Leo Vardiashvili – brytyjsko-gruziński pisarz, urodzony w Tbilisi. Jako dziecko wraz z rodziną uciekł z ogarniętej wojną Gruzji i dorastał w Wielkiej Brytanii. Studiował literaturę angielską na Queen Mary University of London. Zadebiutował powieścią Na skraju wielkiego lasu (Hard by a Great Forest), nagradzaną i docenianą za połączenie realizmu, mitu oraz refleksji nad emigracją, pamięcią i traumą.

okładkowo
Saba ma zaledwie kilka lat, gdy wraz ze starszym bratem i ojcem ucieka z postsowieckiej Gruzji do Anglii. Dwadzieścia lat później wszyscy trzej wciąż zmagają się z demonami przeszłości – wspomnieniami ludzi i miejsc, które musieli porzucić.
Kiedy ojciec, poruszony tęsknotą za zmarłą żoną i coraz bardziej rozpadającą się ojczyzną, decyduje się do niej wrócić, synowie z niepokojem czekają na wieści – słuch jednak po nim ginie. Pozostawia po sobie tylko jedną wiadomość: „Zostawiłem tropy nie do usunięcia. Nie idźcie nimi”. Saba ignoruje tę przestrogę i wyrusza w podróż tropem ojca, zanurzając się w przeszłość, której nie zdążył poznać – w historię pełną pęknięć, bólu i niespełnionych nadziei.

„Na skraju wielkiego lasu” – Leo Vardiashviliego to przejmująca, a zarazem subtelna powieść o powrocie – do kraju, pamięci i rodzinnych ran. Autor śledzi losy gruzińskiej rodziny rozproszonej przez wojnę i emigrację, skupiając się na synu, który wraca do Tbilisi, by odnaleźć zaginionego ojca. To, co mogłoby być prostą fabułą detektywistyczną, Vardiashvili zamienia w gęstą opowieść o traumie, winie i dziedziczonym bólu.

Siłą książki jest język: oszczędny, a jednocześnie poetycki, balansujący między realizmem a baśniowym mitem. Miasto staje się labiryntem pamięci, a przeszłość – żywą siłą, z którą trzeba się skonfrontować. To także książka o tożsamości człowieka rozdartego między językami i krajami, który nigdzie nie czuje się do końca u siebie. Autor z wyczuciem pokazuje, jak emigracja „wypacza” rodzinne relacje i pamięć, a powrót nigdy nie jest powrotem do tego samego miejsca. To debiut dojrzały i poruszający, a książka zostaje w czytelniku długo po lekturze – raczej jako echo niż jednoznaczna odpowiedź.

Wyd. Marginesy

„Zew podróży” cz.2 – Jerzy Surdel

Jerzy Surdel – polski reżyser filmów dokumentalnych, operator kamery, taternik, himalaista i podróżnik (Krakus). Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi (Wydział Operatorski). Bral udział w wielu zagranicznych wyprawach górskich, m.in. do Wenezueli, Nowej Gwinei i na Antarktydę. Jest autorem kilkudziesięciu telewizyjnych filmów dokumentalnych, głównie o górach. Najnowsza jego książka to kontynuacja „Zewu podróży”.

„Zew podróży” cz. 2 – to kontynuacja reporterskiej opowieści o świecie widzianym oczami uważnego, doświadczonego podróżnika. Autor nie skupia się już wyłącznie na samej egzotyce miejsc, lecz coraz mocniej na człowieku, jego historii i codzienności, często trudnej i pełnej sprzeczności. Pokazuje, że podróżowanie nie polega na zaliczaniu kolejnych punktów na mapie, lecz na konfrontacji z inną kulturą i własnymi uprzedzeniami. W wielu momentach wyczuwamy refleksję nad przemijaniem oraz „odpowiedzialnością” Europejczyków wobec innych obcych światów.

Reportaże te łączą rzetelną obserwację z osobistą refleksją, dzięki czemu książka zyskuje wymiar nie tylko podróżniczy, ale też bardzo humanistyczny. Surdel unika oceniania — częściej stawia pytania i pozostawia nam przestrzeń do przemyśleń. Druga część „Zewu podróży” to lektura ponadczasowa, skierowana do czytelników szukających głębi, autentyczności i prawdziwego zrozumienia świata, a nie jedynie barwnych opisów z dalekich krain.

Wyd. Annapurna

Wyjątkowo trudny przypadek – Adam Kay

Adam Kay (rocznik 1980) to brytyjski pisarz, komik i scenarzysta, a z wykształcenia ginekolog, który zyskał międzynarodową sławę dzięki bestsellerowej książce „Będzie bolało” (2017), gdzie w humorystyczny, ale też poruszający sposób opisał swoje doświadczenia z pracy w brytyjskiej służbie zdrowia. Po zakończeniu pracy medycznej Kay z powodzeniem zajął się twórczością literacką i telewizyjną

okładkowo
Nieco pogubiony młody lekarz wpada na trop mordercy polującego na szpitalnych oficjeli. Jego prywatne śledztwo może mu jednak zrujnować karierę. Kiedy wyjątkowo nieprzyjemny w obyciu dyrektor szpitala umiera na atak serca, doktor Eitan Rose wyczuwa, że sprawa ma drugie dno. Problem w tym, że nikt nie podziela jego podejrzeń – także ci, którzy powinni byli zwietrzyć ten sam trop, na przykład policyjny detektyw czy lekarz sądowy. Gdy ginie kolejna wysoko postawiona w szpitalnej hierarchii osoba, Eitan postanawia sam dojść do prawdy. Problem w tym, że Eitan dopiero co wrócił do pracy po przerwie spowodowanej problemami ze zdrowiem psychicznym, a jego akta zawierają sporo potencjalnie niepokojących wpisów. Na domiar złego prowadzone przez niego śledztwo wymyka się spod kontroli, a współpracownicy coraz częściej kwestionują jego osąd. Czy po szpitalnych korytarzach rzeczywiście krąży morderca? A może Eitan całkowicie się myli?

Wyjątkowo trudny przypadek to debiut powieściowy autora i zarazem pozycja obowiązkowa dla fanów brytyjskiego humoru zmiksowanego z  dynamicznym (zakręconym) thrillerem. Kay z chirurgiczną precyzją wyśmiewa absurdy szpitalnej biurokracji i hierarchii. Choć autor po mistrzowsku operuje slapstickiem i sarkazmem, w tle powieści wybrzmiewają ważne tematy, takie jak stygmatyzacja chorób psychicznych (w środowisku medycznym) czy konfrontacja z traumami. Autor potrafi równie skutecznie rozbawić czytelnika, jak też zaintrygować go mroczną zagadką.

Powieść ta udowadnia również, że Kay nie boi się gry z konwencją – o ile w swoich wspomnieniach był narratorem-obserwatorem, tutaj staje się precyzyjnym narratorem całej intrygi, która trzyma w niepewności aż do ostatniej strony. Całość dopełnia fenomenalny, momentami wręcz bolesny realizm medyczny, który sprawia, że czytelnik czuje zapach szpitalnego korytarza na każdej kartce. To lektura, która bawi do łez, by za chwilę zostawić nas z nagłym ukłuciem niepokoju, typowym dla najlepszych thrillerów psychologicznych.

Czekam na więcej jego prozy.

Wyd. Insignis

Nie ta córka – Dandy Smith

Dandy Smith jest autorką bestsellerowych thrillerów kryminalnych. Jej trzecia powieść, „The Wrong Daughter”, stała się drugim bestsellerem Kindle, sprzedając się w ponad 400 000 egzemplarzy od czasu premiery w lutym 2024 roku. Prawa telewizyjne do tej powieści nabyła francuska firma produkcyjna Quad Drama, znana z seriali „The Bonfire of Destiny” i „Vortex”.
​​Jej najnowsza powieść, „The Wedding Vow”, ukazała się w marcu 2025 roku, a audiobooka nagrała aktorka serialu „Downton Abbey” Tuppence Middleton.
​​

okładkowo
Caitlin i Olivia wreszcie mogą zostać same w domu. Są podekscytowane i szczęśliwe. Jednak gdy zasypiają, ktoś cicho otwiera tylne drzwi. Nic już nie będzie takie samo…
Kiedy rodzice wracają, łóżko Olivii jest puste. Starsza córka zniknęła… ale nie na zawsze.
Szesnaście lat później Olivia wraca, a wszyscy chcą wierzyć, że koszmar wreszcie się skończył. Jednak Caitlin nie ufa kobiecie, która twierdzi, że jest jej siostrą. Ich wspomnienia tamtej nocy różnią się diametralnie. W dodatku obie skrywają tajemnice, które mogą rozbić rodzinę na kawałki…
Co, jeśli zaufają nie tej córce?

Nie ta córka” Dandy Smith to bez wątpienia jeden z  bardziej wciągających thrillerów psychologicznych, biorący „pod lupę” mroczne zakamarki relacji rodzinnych, poczucie winy i konsekwencje źle podjętych decyzji. Autorka umiejętnie buduje atmosferę napięcia,  i stopniowo odsłania prawdę o bohaterach.
Siłą powieści jest wiarygodność postaci – ich emocje, lęki i wewnętrzne konflikty, które zostały przedstawione w sposób sugestywny i przekonujący. Styl Smith jest prosty, ale jednocześnie intensywny, co sprawia, że książkę czyta się szybko, a kolejne rozdziały zachęcają do dalszej lektury.
Choć fabuła opiera się na dość oklepanych motywach thrillera rodzinnego, autorka potrafi nadać im świeżości, stawiając pytania o to, jak dobrze znamy najbliższych i czy prawda zawsze przynosi ulgę. „Nie ta córka” to propozycja dla czytelników, którzy cenią napięcie psychologiczne bardziej niż dynamiczną akcję i lubią historie, które pozostają w pamięci na długo po odłożeniu książki.

Dodatkowo powieść porusza temat tożsamości i granic rodzicielskiej miłości, pokazując, jak łatwo troska może przerodzić się w obsesję. Zakończenie niejednoznaczne –  skłania do refleksji. Dzięki temu książka zyskuje głębię i pozostawia po sobie głęboki ślad.

Wyd. IV strona

Niematki – Leslie J. Anderson

Leslie J. Anderson to amerykańska pisarka i poetka tworząca głównie w gatunkach horroru, fantasy i literatury spekulatywnej. Jej teksty publikowano m.in. w Asimov’s Science Fiction, Uncanny Magazine i Strange Horizons. Jest autorką powieści The Unmothers (pol. Niematki), cenionej za mroczny klimat i inspiracje folklorem. Mieszka w stanie Ohio.

okładkowo

Dziennikarka trafia do zapadłej mieściny, gdzie poznaje mroczny sekret skrywany przez kobiety od pokoleń. Carolyn Marshall wciąż próbuje poskładać swoje życie po śmierci męża. Gdy zostaje uwikłana w tragiczny wypadek, jej szef wysyła ją do prowincjonalnego miasteczka Raeford, by zweryfikowała absurdalną pogłoskę: ponoć klacz urodziła zdrowego ludzkiego chłopca.
Na miejscu Carolyn zderza się z hermetyczną społecznością, która lepiej traktuje konie — słynie zresztą z ich hodowli — niż ludzi. A kiedy wśród okolicznych pól zostają odnalezione dwa potwornie okaleczone ciała — końskie i ludzkie — staje się dla niej jasne, że za badaną pogłoską kryje się coś więcej. Gdy Carolyn coraz głębiej wnika w życie miasteczka i jego zamkniętych w sobie mieszkańców, zaczyna się jej wydawać, że traci kontakt z rzeczywistością. A może ta nieprawdopodobna historia jest kluczem do mrocznej tajemnicy, która od pokoleń prześladuje kobiety z Raeford?

„Niematki” to dość mroczna i niepokojąca opowieść, łącząca elementy kryminału z folklorystycznym horrorem. 
Autorka nadzwyczaj zręcznie buduje duszną, klaustrofobiczną atmosferę małomiasteczkowego odosobnienia, gdzie granica między rzeczywistością a przesądem zaciera się. Tutaj tradycje i tajemne rytuały wrosły w codzienność tak mocno, że ciężko je od niej oddzielić. Narracja jest gęsta, pełna symbolicznych opisów i psychologicznych niuansów, budzić lęk bardziej niż jakiekolwiek potwory.

Mocną stroną książki jest klimat — odrealniony, lekko oniryczny i przytłaczający — oraz temat dziedziczonej traumy i kobiecej siły, która funkcjonuje w obrębie zamkniętej społeczności.
Mimo tego, że momentami narracja zwalnia, całość czyta się bardzo dobrze. A miłośnicy „nieoczywistych historii”  na pewno będą zadowoleni. którzy cenią atmosferę tajemnicy, psychologiczną głębię i opowieści pozostawiające czytelnika z pytaniami, a nie oczywistymi odpowiedziami.

Ja już czekam na kolejne książki autorki. 

wyd. Insignis 

5 resetów. Przeprogramuj mózg i ciało, by uodpornić się na stres — Aditi Nerurkar oraz Usłysz. Jak słuchają kobiety — Alice Vincent

Ach te postanowienia noworoczne, już nie długo przed nami kolejny raz, ale niekiedy trudno jest ich dotrzymać. Poniżej polecamy dwie książki, które mogą znacząco pomóc w tym temacie. Zapraszamy do lektury od @insignis.pl

5 resetów. Przeprogramuj mózg i ciało, by uodpornić się na stres — Aditi Nerurkar

To praktyczna książka o radzeniu sobie ze stresem, oparta na badaniach naukowych i doświadczeniu autorki – lekarki z Harvardu. Nerurkar pokazuje, że stres nie jest wrogiem, ale naturalną reakcją organizmu, którą można lepiej zrozumieć i wykorzystać na swoją korzyść.

Autorka proponuje pięć „resetów”, czyli prostych zmian w codziennych nawykach i sposobie myślenia. Każdy z nich zawiera konkretne techniki, które można wdrożyć od razu, bez dużego wysiłku. Książka jest napisana przystępnym, empatycznym językiem i skupia się na realnych rozwiązaniach.

To dobra lektura dla osób zmęczonych ciągłym stresem, tempem życia lub wypaleniem, które szukają sprawdzonych i praktycznych sposobów na odzyskanie równowagi.

Usłysz. Jak słuchają kobiety — Alice Vincent

„Usłysz” to refleksyjna, eseistyczna książka o słuchaniu — rozumianym szerzej niż tylko odbieranie dźwięków. Alice Vincent opisuje, jak kobiety doświadczają świata przez słuch i jak często same nie są wysłuchiwane. Punktem wyjścia są jej osobiste przeżycia oraz rozmowy z innymi kobietami.

Autorka porusza tematy związane z dźwiękami codzienności, ciszą, przeciążeniem bodźcami i społecznymi oczekiwaniami wobec kobiet. To nie poradnik, lecz spokojna, momentami poetycka opowieść, która zachęca do uważności i zatrzymania się.

Książka będzie interesująca dla osób, które lubią refleksyjne eseje, interesują się kobiecym doświadczeniem, zmysłami oraz szukają sposobów na odnalezienie ciszy w hałaśliwym świecie.

Wypadek _ Freida McFadden

Freida McFadden to amerykańska autorka bestsellerowych thrillerów psychologicznych, która jest jednocześnie lekarką specjalizującą się w urazach mózgu, studiowała na Harvard University. Zadebiutowała w 2013 roku tytułem (Pomoc domowa). Książka od razu stała się międzynarodowym fenomenem (sfilmowana). Autorka tworzy mroczne historie, pełne zwrotów akcji i niepewnych narratorów, które zapewniły jej pozycję na listach bestsellerów. „Wypadek” jest jej najnowsza pozycją.

okładkowo
Samotna i ciężarna, Tegan postanawia raz na zawsze zostawić wszystko za sobą. Wyrusza do swojego brata, ale zamiast do bezpiecznego azylu, trafia w sam środek śnieżycy. Nigdy nie dociera na miejsce.
Z samochodem w śniegu i złamaną kostką Tegan utknęła w głuszy. Pomoc przychodzi niespodziewanie, gdy para nieznajomych zabiera ją do swojego domu. Jednak coś jest nie tak. Tegan myślała, że czeka na koniec burzy. Nie wiedziała, że wpadła w sidła. Teraz musi zrobić wszystko, by uratować siebie i swoje nienarodzone dziecko.
Bo tym razem nie ma dokąd uciec…

Wypadek” – Freedy McFadden to intensywny thriller psychologiczny,  wciągający już od pierwszych stron. Mamy tu atmosferę niepewności i narastającego napięcia (tak samo jak w jej wcześniejszych książkach). Autorka rewelacyjnie potrafi budować klaustrofobiczny klimat i prowadzić narrację w taki sposób, by odbiorca nieustannie kwestionował prawdę oraz motywacje bohaterów. Fabuła skupia się na kobiecie, która po dramatycznym wypadku staje wobec luki w pamięci i niejasnych okoliczności całego zdarzenia. McFadden umiejętnie zaciera granice między rzeczywistością a wyobrażeniami, prowadząc czytelnika przez labirynt pozornie drobnych wskazówek i niejasnych detali. Tempo jest szybkie, zwroty akcji częste, a każda kolejna scena dokłada nową warstwę w tej fabule. Lekki i przystępny styl sprawia, że książkę czyta się błyskawicznie. „Wypadek” to pozycja idealna dla czytelników lubiących zaskoczenia oraz atmosferę narastającej paranoi – niekoniecznie najbardziej złożona psychologicznie, ale z pewnością dostarczająca czystej, thrillerowej satysfakcji.

Wyd. IV strona

Głęboko pogrzebany. I inne opowiadania – Naomi Novik

Naomi Novik to amerykańska pisarka polskiego pochodzenia. Znana z serii fantastycznych książek Temeraire. Studiowała literaturę na Uniwersytecie Browna w Providence. Projektowała grę Neverwinter Nights: Shadows of Undrentide, dopóki nie odkryła, iż jednak bardziej woli pisać. Jej pierwsza powieść „Smok Jego Królewskiej Mości”, zaczynająca serię Temeraire, jest alternatywną historią wojen napoleońskich, w świecie, w którym oprócz ludzi walczą także inteligentne smoki. Na naszym rynku nie dawno zostały wydane jej opowiadania pt. „Głęboko pogrzebany”.

okładkowo
Naomi Novik zabiera nas w oszałamiającą podróż przez znane z poprzednich jej książek krainy baśni i fantasy, mity i historię. Powracamy do świata Temeraire’a – dowiadujemy się, co się stało w starożytnym Rzymie, kiedy Marek Antoniusz zaopiekował się smoczycą, i poznajemy alternatywną wersję Dumy i uprzedzenia, w której Elizabeth Bennett służy jako kapitan w Korpusie Powietrznym. Powracamy do świata Scholomance, gdzie czarownica Beata musi stawić czoło aroganckiej współlokatorce. Poznajemy inną wersję historii znanej z Mocy srebra. W opowiadaniach Novik napotkamy także między innymi niekonwencjonalnych piratów z okresu regencji, Ariadnę strzegącą swojego brata Minotaura w Labiryncie, żołnierzy korzystających z magicznego czajniczka w okopach pierwszej wojny światowej i Irene Adler poszukującą Sherlocka Holmesa po upozorowaniu przez niego śmierci przy wodospadzie Reichenbach…

„Głęboko pogrzebany” –  Naomi Novik, to różnorodny i bardzo udany zbiór krótszych form, pokazujący pełen zakres wyobraźni i kunsztu autorki. Znajdziemy tu zarówno mroczne, baśniowe historie, reinterpretacje znanych motywów, alternatywną historię, jak i opowieści osadzone w świecie „Temeraire”.

Tytułowy „Głęboko pogrzebany” wyróżnia się atmosferą niepokoju i subtelnie budowanym napięciem, tonując cały zbiór. Pozostałe opowiadania są już zróżnicowane gatunkowo: od epoki regencji przez czasy pirackie, aż po dawną dziką magię i mity. 

Autorka pisze bardzo plastycznie i klimatycznie, potrafiąc w krótkiej formie stworzyć pełny świat i wyrazistych bohaterów. To świetna pozycja dla zwłaszcza dla fanów fantasy i twórczości autorki — lekka w odbiorze, pomysłowa i pełna charakterystycznego dla Novik uroku.

Wyd. Rebis