Polak – J.M. Coetzee

John Maxwell Coetzee (9 lutego 1940 w Kapsztadzie). Wychowywał się w RPA, studia ukończył na uniwersytecie w Kapsztadzie. Na początku lat 60. wyjechał do Wielkiej Brytanii, a potem do Stanów Zjednoczonych. Tam uzyskał doktorat 1965 roku. W latach 80. wrócił do RPA i objął stanowisko profesora literatury angielskiej na uniwersytecie w Kapsztadzie. W 2002 roku wyjechał do Adelajdy gdzie mieszka do dziś. J. M. Coetzee jest jednym z trzech autorów, którym dwa razy przyznano prestiżową Nagrodę Bookera. W 2003 roku przyznano mu Nagrodę Nobla. Poza pisaniem powieści zajmuje się także tłumaczeniami i krytyką literacką. „Polak” jest jego najnowszą powieścią.

okładkowo
Spotykają się w Barcelonie – polski pianista i hiszpańska mecenaska sztuki. W pierwszej chwili nic nie zapowiada, że połączy ich coś więcej niż tylko jeden wspólny wieczór. Powoli rozkwitająca znajomość zmienia się w zderzenie żywiołów. I choć Beatriz nie rozumie, dlaczego ulega Witoldowi, nie potrafi oprzeć się zachwytowi, który dostrzega w jego oczach. Widzi i czuje, że dla kogoś jest najważniejsza na świecie. Kameralna, subtelna opowieść o dwojgu samotnych ludzi wibruje i iskrzy od niedopowiedzeń. Prowokuje pytania o to, skąd bierze się fascynacja, kiedy rodzi się namiętność, i wreszcie: czym jest miłość.

Najnowsza książka pod tytułem „Polak”, autorstwa Johna Maxwella Coetzee, to dająca do myślenia historia związku kobiety i mężczyzny, z dużą dozą psychologii. Przy tym bardzo istotny dla polskiego czytelnika może okazać się fakt, że głównym bohaterem książki autor uczynił polskiego pianistę. Jednak rzecz w zasadzie nie dotyczy muzyki, w szczególności muzyki Chopina, ale najsilniejszego z uczuci, czyli miłości, choć może lepiej byłoby powiedzieć w tym przypadku „zakochania”.

Coetzee po raz kolejny udowadnia, że zakochanie się w drugiej osobie może przyjmować bardzo różne oblicza, a także może oczywiście przydarzyć się niespodziewanie w każdym wieku, nawet w tym bardzo już podeszłym. Nie znajdziemy jednak w tej książce historii udanego związku, jest za to zaledwie kilka chwil, kilka rozmów, które mają wystarczyć za całość. Pomiędzy tym wszystkim, co jest z zdecydowanie wartością w tym utworze, mamy do czynienia z psychologią, przede wszystkim dotyczącą kobiety, jako obiektu zauroczenia.

Książkę czyta się wprost błyskawicznie. Ale co najważniejsze, nie pozostawia nas obojętnym, co oznacza, że myśli z pewnością będą krążyły wokół tej historii przez czas jakiś. Czy będą inspirujące, czy odkryją przed nami coś nowego, czego wcześniej nie dostrzegaliśmy – to może się przytrafić!

WYd. ZNAK

Rudowłosa – Orhan Pamuk

Ferit Orhan Pamuk – turecki pisarz. Pochodzi z zamożnej stambulskiej rodziny. Studiował architekturę lecz przerwał naukę i poszedł na dziennikarstwo.
W 2006 roku, jako pierwszy Turek w historii, otrzymał Literacką Nagrodę Nobla.
Mimo tego wyróżnienia w Turcji książki Pamuka są przyjmowane chłodno, dlatego, że pisarz nie popiera muzułmańskiego fundamentalizmu. Jego książki przetłumaczono na ponad 40 języków. Najnowsza wydana u nas nosi tytuł Rudowłosa.

okładkowo
W małej miejscowości pod Stambułem pewien licealista doświadcza wstrząsającej miłości i popełnia wielką zbrodnię… W połowie lat osiemdziesiątych XX wieku mistrz Mahmut, studniarz i jego pomocnik, „panicz” Cem, przekopują mozolnie metr po metrze jałową działkę, próżno szukając wody. W wolnych chwilach opowiadają sobie historie, pokazujące, jak różnie patrzą na świat. Jedną z nich jest opowieść o ojcobójstwie Edypa. Mimo iż tak odmienni – stary kawaler w sile wieku i młody chłopak – nawiązują więź, która przypomina relację między ojcem a synem. Wszystko zmienia się za sprawą rudowłosej piękności, aktorki wędrownego teatru. Najdziksze sny nastolatka stają się jawą, by natychmiast dać pole najgorszemu z koszmarów – wskutek nieuwagi Cema przy budowie studni dochodzi do tragicznego wypadku. Przerażony chłopiec ucieka do Stambułu, gdzie dopiero po wielu latach dowie się, czy naprawdę był winien śmierci mistrza i kim była rudowłosa uwodzicielka.

Kiedyś miałam ambitny plan przeczytać choć po jednej książce noblistów (przynajmniej tych z dwudziestu ostatnich lat), różnie mi to w efekcie wychodzi, ale sięgnęłam po Rudowłosą (bo i rude lubię). Jest to przepiękna i emocjonująca powieść o wielkiej miłości, o tajemnicach, sekretach…

Mocno położono tu nacisk na relacje ojciec-syn. Jest też o legendach, mitach i niemal zapomnianych opowieściach. Pisarz zawiera istotny głos na temat różnic Wschód – Zachód oraz odnosi się do wzajemnych inspiracji. Książkę można też odbierać na kilku poziomach.

Spodobał mi się bardzo motyw studni, a piękno literackiego języka oczarowało bez reszty.

Pamuk to prawdziwy „bajarz” rodem z Orientu –  wspaniale snuje literacką materię.

 

 Wyd. Literackie